علائم دیابت همیشه با نشانه‌های شدید و واضح ظاهر نمی‌شوند گاهی بدن قبل از اینکه یک بیماری در برگه آزمایش خودش را نشان دهد، چند علامت کوچک و به ظاهر معمولی می‌فرستد. مشکل اینجاست که ما خیلی وقت‌ها این پیام‌ها را جدی نمی‌گیریم. مدام تشنه شدن؟ احتمالاً هوا گرم بوده است. خستگی؟ شاید کم خوابیده‌ایم. تاری دید؟ لابد چند ساعت زیاد به صفحه‌نمایش نگاه کرده‌ایم.
اما اگر چند مورد از این تغییرات کنار هم ظاهر شوند، داستان می‌تواند متفاوت باشد.
دیابت یکی از بیماری‌هایی است که ممکن است مدت‌ها آرام و کم‌سر‌وصدا پیش برود؛ به‌خصوص دیابت نوع ۲ ممکن است در مراحل اولیه علائم بسیار خفیفی داشته باشد یا حتی هیچ علامتی ایجاد نکند. به همین دلیل شناخت نشانه‌های هشدار اهمیت زیادی دارد. طبق اطلاعات مراکز معتبر پزشکی، تکرر ادرار، تشنگی و گرسنگی بیشتر، خستگی، کاهش وزن بی‌دلیل، تاری دید، دیر خوب شدن زخم‌ها و عفونت‌های مکرر از علائم شناخته‌شده دیابت هستند.
در ادامه ۹ هشدار مهم بدن را بررسی می‌کنیم؛ نشانه‌هایی که به‌تنهایی برای تشخیص دیابت کافی نیستند، اما ارزش بررسی پزشکی دارند.
دیابت چیست و چرا علائم آن همیشه واضح نیستند؟
دیابت زمانی اتفاق می‌افتد که میزان گلوکز یا همان قند خون برای مدت طولانی بالا بماند. گلوکز سوخت اصلی بدن است و برای ورود آن به بسیاری از سلول‌ها، انسولین نقش کلیدی دارد. در دیابت نوع ۲، بدن ممکن است به‌خوبی از انسولین استفاده نکند یا به اندازه کافی انسولین تولید نکند؛ در نتیجه گلوکز بیشتری در خون باقی می‌ماند.
نکته مهم این است که سرعت بروز علائم در انواع مختلف دیابت یکسان نیست.
دیابت نوع ۱ می‌تواند در مدت کوتاهی، حتی طی چند هفته، با علائم واضح‌تری ظاهر شود. در مقابل، دیابت نوع ۲ ممکن است طی سال‌ها شکل بگیرد و فرد مدت زیادی متوجه آن نشود.
وقتی قند خون بالا می‌رود، در بدن چه اتفاقی می‌افتد؟
وقتی قند در خون بیش از حد بالا می‌رود، بدن تلاش می‌کند بخشی از آن را از راه ادرار دفع کند. همین موضوع می‌تواند باعث افزایش حجم و دفعات ادرار شود و به‌دنبال آن، تشنگی بیشتری ایجاد کند.
از طرف دیگر، وقتی سلول‌ها نتوانند به شکل مناسب از گلوکز موجود استفاده کنند، ممکن است احساس خستگی، گرسنگی و کاهش انرژی ایجاد شود.
به زبان ساده، انگار سوخت در باک وجود دارد، اما موتور نمی‌تواند آن را به‌درستی مصرف کند.
۹ علامت هشداردهنده دیابت که باید بشناسید
هرکدام از نشانه‌های زیر می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد. بنابراین هدف از شناخت آنها این نیست که خودتان را با چند علامت «دیابتی» تشخیص دهید؛ هدف این است که بدانید چه زمانی بهتر است بررسی دقیق‌تری انجام شود.
۱. تکرر ادرار؛ چرا مدام به دستشویی می‌روید؟
یکی از علائم شناخته‌شده دیابت، افزایش دفعات ادرار است. وقتی قند خون بالا می‌رود، کلیه‌ها تلاش می‌کنند گلوکز اضافی را از طریق ادرار دفع کنند. این فرایند می‌تواند آب بیشتری را هم با خود همراه کند و در نتیجه، فرد بیشتر از گذشته به سرویس بهداشتی مراجعه کند.
شاید یک بار شب برای رفتن به دستشویی بیدار شوید و اصلاً مسئله مهمی نباشد. اما اگر این اتفاق به‌طور مداوم تکرار می‌شود یا دفعات ادرار نسبت به قبل به شکل محسوسی افزایش یافته، ارزش بررسی دارد.
چه چیزی تکرر ادرار را مهم‌تر می‌کند؟
اگر افزایش ادرار همراه با تشنگی شدید، خستگی، کاهش وزن بی‌دلیل یا تاری دید باشد، بهتر است بررسی قند خون را جدی‌تر بگیرید.
البته عفونت ادراری، مصرف بعضی داروها، نوشیدن زیاد مایعات و برخی مشکلات دیگر نیز می‌توانند چنین علامتی ایجاد کنند. پس تکرر ادرار به‌تنهایی به معنی دیابت نیست.
۲. تشنگی غیرعادی و خشکی دهان
اگر احساس می‌کنید هرچقدر آب می‌نوشید باز هم تشنه‌اید، این علامت را نادیده نگیرید؛ به‌خصوص وقتی هم‌زمان دفعات ادرار هم افزایش پیدا کرده است.
تشنگی زیاد از علائم شایع دیابت است و می‌تواند تا حدی در پاسخ به از دست رفتن آب از طریق افزایش ادرار رخ دهد.
گاهی فرد فکر می‌کند چون هوا گرم است، ورزش کرده یا غذای شور خورده، طبیعی است که دائماً آب بخواهد. این توضیح ممکن است درست باشد. اما اگر تشنگی شدید بدون دلیل واضح ادامه پیدا کند، بهتر است به جای حدس زدن، علت آن بررسی شود.
۳. گرسنگی مداوم حتی بعد از غذا
غذا خوردید، اما مدت کوتاهی بعد دوباره احساس گرسنگی می‌کنید؟
افزایش غیرعادی گرسنگی می‌تواند یکی دیگر از علائم دیابت باشد. هنگامی که بدن نتواند به‌درستی از گلوکز برای تأمین انرژی سلول‌ها استفاده کند، ممکن است فرد احساس کند هنوز انرژی کافی دریافت نکرده است. افزایش گرسنگی یکی از علائمی است که در منابع پزشکی برای دیابت ذکر شده است.
البته افزایش اشتها می‌تواند دلایل زیادی داشته باشد؛ از خواب ناکافی و استرس گرفته تا تغییرات هورمونی و الگوی غذایی نامناسب. بنابراین باید به مجموعه علائم توجه کرد، نه فقط یک نشانه.
۴. خستگی و بی‌حالی که دلیل مشخصی ندارد
همه ما روزهای خسته داریم. اما فرق بزرگی بین «امروز خسته‌ام» و «چند هفته است بدون دلیل مشخص انرژی ندارم» وجود دارد.
خستگی از علائم شایع دیابت است. بالا بودن قند خون می‌تواند با اختلال در استفاده مؤثر بدن از گلوکز، احساس ضعف و کمبود انرژی ایجاد کند.
اگر با وجود خواب کافی، باز هم صبح‌ها احساس می‌کنید باتری بدنتان روی درصد پایین مانده، بهتر است موضوع را فقط به شلوغی زندگی نسبت ندهید.
خستگی ناشی از دیابت چه شکلی است؟
ممکن است فرد متوجه کاهش توانایی تمرکز، افت انرژی در طول روز یا احساس کسالت مداوم شود. این علائم اختصاصی نیستند و مشکلاتی مثل کم‌خونی، اختلالات تیروئید، کمبود برخی مواد مغذی، استرس و اختلالات خواب نیز می‌توانند خستگی ایجاد کنند.
با این حال، اگر خستگی با تشنگی، تکرر ادرار یا کاهش وزن همراه شده باشد، بررسی قند خون منطقی است.
۵. کاهش وزن بدون رژیم و ورزش
تصمیمی برای لاغر شدن نگرفته‌اید، رژیم خاصی هم نداشته‌اید، فعالیتتان هم بیشتر نشده؛ اما عدد روی ترازو همچنان پایین می‌آید؟
کاهش وزن بدون تلاش یکی از نشانه‌هایی است که می‌تواند در دیابت، به‌خصوص در شروع دیابت نوع ۱، دیده شود. در برخی افراد مبتلا به دیابت، بدن به جای استفاده کافی از گلوکز، از ذخایر انرژی مانند چربی و بافت بدن استفاده می‌کند.
این کاهش وزن ممکن است در ابتدا خوشایند به نظر برسد، اما وقتی بدون برنامه و بدون توضیح اتفاق می‌افتد، نباید آن را صرفاً «متابولیسم خوب» تلقی کرد.
کاهش وزن ناخواسته دلایل متعدد دیگری هم دارد؛ بنابراین این علامت نیازمند ارزیابی پزشکی است.
۶. تاری دید و تغییرات ناگهانی بینایی
تا حالا شده تصویر جلوی چشم‌هایتان گاهی تار شود و بعد دوباره بهتر شود؟
تاری دید می‌تواند یکی از علائم دیابت باشد. تغییرات قند خون می‌توانند روی مایعات و ساختارهای داخل چشم اثر بگذارند و باعث تغییر در وضوح دید شوند. تاری دید در فهرست علائم شایع دیابت قرار دارد.
اما هر تاری دیدی ناشی از دیابت نیست.
خستگی چشم، مشکلات انکساری، خشکی چشم و بیماری‌های مختلف چشمی هم می‌توانند چنین علامتی ایجاد کنند. به همین دلیل، اگر تاری دید جدید، مداوم یا قابل‌توجه است، باید بررسی شود.
۷. دیر خوب شدن زخم‌ها و خراش‌های کوچک
یک زخم کوچک روی دست یا پا ایجاد شده، اما برخلاف همیشه مدت زیادی طول می‌کشد تا خوب شود؟
کند شدن روند بهبود زخم یکی از علائمی است که می‌تواند با دیابت ارتباط داشته باشد. قند خون بالا در طول زمان می‌تواند به رگ‌های خونی و اعصاب آسیب بزند و بر روند ترمیم زخم اثر بگذارد.
این موضوع به‌ویژه زمانی اهمیت دارد که زخم‌ها مرتب ایجاد شوند، دیر ترمیم شوند یا همراه با عفونت باشند.
از طرفی، زخم دیرترمیم‌شونده می‌تواند علت‌های دیگری هم داشته باشد. بنابراین نباید فقط بر اساس ظاهر زخم، وجود دیابت را نتیجه گرفت.
۸. عفونت‌های مکرر؛ از عفونت ادراری تا عفونت قارچی
عفونت‌های مکرر گاهی یکی از سرنخ‌های کمتر مورد توجه دیابت هستند.
در افراد مبتلا به دیابت، عفونت‌های ادراری، پوستی و قارچی می‌توانند بیشتر رخ دهند. منابع پزشکی معتبر این موارد را در میان علائم احتمالی دیابت قرار می‌دهند.
برای مثال، اگر فردی مرتب دچار عفونت قارچی می‌شود یا عفونت‌های پوستی مکرر دارد، بهتر است علت زمینه‌ای آن بررسی شود.
آیا هر عفونت مکرری به معنی دیابت است؟
خیر.
سیستم ایمنی، وضعیت هورمونی، مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها، برخی بیماری‌ها و عوامل مختلف دیگر نیز می‌توانند خطر عفونت‌های مکرر را افزایش دهند. نکته مهم، تکرار الگو و وجود سایر علائم همراه است.
۹. گزگز، بی‌حسی یا سوزن‌سوزن شدن دست و پاها
حس می‌کنید انگار هزاران سوزن ریز کف پاها یا انگشتانتان را قلقلک می‌دهند؟ یا بخشی از پا یا دستتان بی‌حس می‌شود؟
گزگز و بی‌حسی دست و پاها می‌تواند در افراد مبتلا به دیابت دیده شود و در برخی موارد به آسیب عصبی مرتبط با قند خون بالا مربوط است.
البته این علامت هم اختصاصی نیست. مشکلات ستون فقرات، فشار روی عصب، کمبود برخی ویتامین‌ها و بیماری‌های عصبی دیگر نیز می‌توانند چنین حسی ایجاد کنند.
اگر این حالت جدید است، شدت پیدا کرده یا به‌طور مداوم تکرار می‌شود، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
نظرات کاربران
۰ نظربرای ثبت نظر ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید.